به گزارش اطلاعات آنلاین به نقل از رسانههای غربی، برخی افراد آگاه به موضوع گفتهاند که مقامهای آمریکایی هنوز در حال بررسی شرایط پیرامون سرنگونی F-15E Strike Eagle در ماه آوریل هستند. این نخستین بار در دهههای اخیر بود که یک جنگنده آمریکایی با آتش دشمن سرنگون میشد.
مشخص نیست که تجهیزات نظامی چه زمانی تحویل داده شده است. اما استفاده ایران از سلاحهای ساخت چین، روابط آمریکاییها با پکن را در زمانی که دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا، برای پایان دادن به این درگیری از چین کمک خواسته پیچیده میکند. مذاکرات برای پایان دادن به جنگ، حتی با وجود ادامه حملات «دفاعی» ایالات متحده، ادامه دارد.
دولت ترامپ پیش از دیدار مهم با رئیس جمهوری شی جینپینگ در اوایل این ماه، آتشبس با ایران را برقرار کرد. رهبران چین، به عنوان مشتری اصلی صادرات نفت ایران، گفتهاند که این جنگ باید پایان یابد. مارکو روبیو، وزیر امور خارجه، در جریان سفر به چین به انبیسی نیوز گفت: ما در برههای از زمان از قیمت جهانی نفت مصون نیستیم، زیرا ما از بازار جهانی خرید میکنیم، اما سایر کشورهای جهان هزینه بسیار بالاتری را پرداخت میکنند. آنها نیز باید در این امر مشارکت کنند.
در زمانی که هواپیما سرنگون شد، ترامپ گفت که با یک موشک دوشپرتاب مورد اصابت قرار گرفته است. این سلاحها که حدود ۷ فوت طول و ۴۰ پوند وزن دارند و به عنوان «سلاحهای دفاع هوایی قابل حمل توسط نفر» یا «مانپدها» شناخته میشوند، راهی ارزان و مؤثر برای سرنگونی هواپیماها در ارتفاع پایین فراهم میکنند.
خدمه دو نفره جت F-15 از هواپیما بر فراز ایران بیرون پریدند. خلبان ظرف هفت ساعت نجات یافت، اما دو روز طول کشید تا افسر سیستمهای تسلیحاتی که در دامنه کوههای زاگرس پنهان شده بود، پیدا و نجات داده شود. سخنگوی سفارت چین در آمریکا در مورد سرنگونی اف-۱۵، در بیانیهای گفت: چین همیشه در مورد صادرات محصولات نظامی محتاطانه و مسئولانه عمل و مطابق با قوانین و مقررات چین در مورد کنترل صادرات و تعهدات بینالمللی مربوط کنترل دقیقی اعمال میکند.
گزارشهای اطلاعاتی ایالات متحده نشان میدهد که چین قصد دارد در هفتههای آینده تسلیحات دفاع هوایی جدیدی را در اختیار ایران قرار دهد. به گفته مقامهای سابق امنیت ملی، آمریکا ممکن است این اطلاعات را در تلاشی احتمالی برای افشای برنامههای چین فاش کرده باشند، تاکتیکی که در دولتهای قبلی هم استفاده میشد.
مشخص نیست که آیا موشک دوشپرتابی که احتمالاً اف-۱۵ را سرنگون کرده اخیراً به ایران تحویل داده شده یا از ذخایر سلاحهایی است که سالها پیش به ایران ارسال شده بود. همچنین مشخص نیست که آیا رادار YLC-8B در طول جنگ مورد استفاده قرار گرفته است یا نه. اوایل این ماه، دولت ترامپ چین را متهم کرد که به ایران اجازه دسترسی به ماهوارههای چینی را برای کمک به تهران در هدف قرار دادن نیروهای آمریکایی در منطقه داده است.
چین در دهههای ۱۹۸۰ و ۱۹۹۰ مقادیر زیادی سلاح به ایران فروخت، از جمله موشکهای بالستیک، موشکهای ضد کشتی، تانک، توپخانه و جتهای جنگنده. اما به گفته کارشناسان و موسسه تحقیقات صلح بینالمللی استکهلم، پس از اعمال تحریم تسلیحاتی سازمان ملل علیه ایران در سال ۲۰۰۶، چین از فروش عمده سلاح عقبنشینی کرد و در عوض قطعات و سایر فناوریهایی را که کاربرد دوگانه داشتند در اختیار ایران قرار داد.
از سوی دیگر، ایران صنعت داخلی خود را برای تولید سلاح ایجاد کرد. به گفته کارشناسان، چین سالهاست با وجود تحریمهای ایالات متحده، یک شریان اقتصادی برای ایران فراهم کرده است. کریگ سینگلتن، دیپلمات سابق و مدیر ارشد فعلی برنامه چین در بنیاد دفاع از دموکراسیها، معتقد است پکن با ارائه فناوری و سایر اقلام دومنظوره، به ایران در ایجاد دستگاه نظارتی داخلی و حفظ نیروی نظامی این کشور کمک کرده است.